| |
 ในคราวนี้ Dr. Brian Curtin นักวิจารณ์ศิลปะ/ภัณฑารักษ์อิสระหน้าเก่าของเรา ได้จับมือร่วมกับ Steve Dutton ศิลปินและศาสตราจารย์สาขาการสร้างสรรค์ของ School of Art and Design แห่ง Coventry University ประเทศอังกฤษ รวบรวมผลงานทั้ง Drawing, Sculpture, Digital VDO, Interactive Installation, Installation
และ Performance จาก 13ศิลปิน ทั้งไทยอย่าง รศ. กมล เผ่าสวัสดิ์ และ ผศ. ดร. เถกิง ภัฒโนภาษ และศิลปินต่างชาติ ภายใต้ “จับใจ-ไร้้คำ” หรือ “Unspeaking Engagements” เมื่อนิทรรศการ ณ หอศิลปวิทยนิทรรศน์ ได้จบลง ก็จะต้องแพ๊คกระเป๋าบินข้ามทวีปไปจัดแสดงกันต่อที่ Lanchester Gallery เมือง Coventry ประเทษอังกฤษ แนวคิดของงานนั้นพูดถึงความสัมพันธ์ของผู้ชมที่มีต่อความสมบูรณ์ของงานศิลปะ
ซึ่งงานเหล่านี้จะไม่ประสบความสำเร็จเลยหากผู้ชมงานไม่เข้ามามีส่วนร่วม ใช้เวลา และมีปฏิสัมพันธ์
กับตัวงานไม่ว่าจะในแง่กายภาพ อารมณ์ หรือจินตนาการ นอกจากนี้ การแสดงศิลปะนานาชาติที่เราอาจมองเพียงแค่ความสนุกทางความคิด ในความจริงแล้ว ศิลปะ ณ ปัจจุบัน ตั้งใจแสดงให้เข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม, ทัศนคติ และปัญญามนุษย์ และสภาพความเป็นอยู่ทั้งส่วนบุคคลและสังคมโดยรวม ซึ่งเป็นหนึ่งในกระบวนการตั้งข้อสันนิษฐานความเป็นไปได้ของจักรวาล เพื่อเตรียมบุกเบิกไปสู่โลกอนาคต
ความสนุกเริ่มต้นขึ้นจากความแตกต่างหลากหลายมุมมอง ที่ภัณฑารักษ์พยายามตั้งโจทย์ปลายเปิดใน “จับใจ-ไร้คำ” บรรยากาศที่อบอวนไปด้วยความรู้สึกต่างๆที่กำลังห้อมล้อมรอบตัวเราอยู่นั้น เป็นเรื่องราวของการสำรวจร่างกายขณะเคลื่อนไหวและมีการโต้ตอบ โดยใช้พื้นที่และกาลเวลาเป็นตัวกำหนดการรับรู้ ซึ่งก่อนอื่นแนวทางของศิลปะร่วมสมัยนั้น เริ่มต้นจากการตั้งคำถามและสนใจในเรื่องราวเบื้องหลังลึกลงไปว่า ใครทำอะไร อย่างไร ที่ไหน หรือกับใคร อาจมองได้ว่าทุกสิ่งทุกอย่างนั้นมีความสัมพันธ์ร่วมกันอย่างปฏิเสธไม่ได้ จนเราแทบจะอดใจไม่ไหวที่จะทำการสำรวจตามรอยว่ามันเชื่อมโยงกันได้อย่างไร ในโลกปัจจุบัน เราเริ่มที่จะมองว่ามันเป็นเรื่องธรรมดา เมื่อคนเราหลากหลายเชื้อชาติ ภาษา วัฒนธรรม ที่มารวมตัวทำสิ่งใดร่วมกัน มักมีความคิดต่างมุมออกไป ซึ่งความต่างนั่นแหล่ะ เป็นสเน่ห์ของผลลัพท์ที่คาดไม่ถึง และอาจเกิดเป็นความคิดอ่าน มุมมอง องค์ความรู้ในสิ่งใหม่ๆก็เป็นได้
โดยปกติแล้ว เราคงเคยชินกับการเดินชมผลงานศิลปะในพื้นที่ห้องขาว ที่ต้องเดินชมกันอย่างสงบเสงี่ยมด้วยการพินิจพิเคราะห์ หรือแม้ถ้าเสียงโทรศัพท์มือถือใครดังขึ้นคงต้องหันควับไปจ้องตาเขม็งใส่ แต่ในครั้งนี้ ทั้งสองภัณฑารักษ์ยกเรื่องของการมีส่วนร่วม การมีปฏิสัมพันธ์โต้ตอบ ระหว่างผู้ชมและผลงาน ในแง่่ของเวลาและพื้นที่ จนกลายเป็นพื้นที่ที่มีการโต้ตอบกันจากมุมห้องข้ามไปมา เมื่อความรู้สึกอยู่เหนืออารมณ์ ทำให้ความคิดถูกดูดออกไปจากหัว จนเกิดจินตนาการโลดแล่น เหมือนหลุดเข้าไปอยู่ในอีกโลกหนึ่ง การโต้ตอบในมุมเล็กๆของ Bruce Lee และSylvester Stallone ของ Tintin Cooper ด้วยการตัดต่อภาพให้เป็นเหมือนการต่อสู้ ที่มีทั้งอารมณ์เมามัน โกรธแค้น ทรมาน เจ็บปวด และเศร้าเสียใจ เมื่อยืนอยู่สักพัก เสียงหัวเราคิกคักที่มาจากด้านในของห้อง สร้างความบันเทิงต่อการสอดส่ายสายตาตามหาที่มาของเสียง และกล้าที่จะก้าวเข้าไปเล่นกับกล้อง ในผลงาน Interactive installation ของ Elias Wyber และ Nigel Power เพราะเมื่อเราขยับตัว ลายเส้นที่ดูคล้ายกับเส้นผมสั้นก็แห่มาขยับตามการเคลื่อนไหวของเรา ต่อเนื่องไปด้านหลังในมุมมืด Pous Soup2 แท่นขาวมีเส้นขนบางพริ้วไหวผลงานของ ผศ. ดร. เถกิง พัฒโนภาษ ก็ขยับได้เองเป็นจังหวะแผ่วๆ ที่ทำให้ Pous Soup1 แท่นสีเลือดเรืองแสงลึกลับ แสงไฟขยับเบาๆ เหลือบไปมาอย่างต่อเนื่องน่าดูชม
พื้นที่นี้เป็นเวทีแห่งการปะทะสังสรรค์ระหว่างการแสดง และการคิดใหม่ ทำใหม่ ต่อสร้างสถานการณ์ให้ปรากฏขึ้น โดยจะเห็นร่องรอยการโคจรของการมีและไม่มีตัวตนของร่างกาย ด้วยการแทนค่าความหมายจากสัญลักษณ์ที่ไร้คำจำกัดความ ซึ่ง Cyber- Mongrel ของ Institute of Beasts สัตว์ประหลาดครึ่งสุนัขครึ่งหุ่น ที่หมุนรอบตัว 360 องศา อาจถือได้ว่าเป็นสัญลักษณ์แห่งการเริ่มต้น บรรเลงด้วยเพลง mix ประสานเสียง ที่พูดถึงความไม่เท่าเทียม การเสียดสี ความลึกซึ้ง และความวิปริตทางเพศ ที่มีแต่ความเดียงสา ซึ่งแตกต่างไปจากโลกในอุดมคติอย่างสิ้นเชิง อันนำไปสู่ประเด็นการวิพากษ์ใหม่ (Relational art/Participatory art) ของความเกี่ยวเนื่อง และการได้มีส่วนร่วม แสดงให้เห็นว่า ทุกคนมีอิสระทางความคิดตามระบอบสังคมประชาธิปไตย ที่ทำให้ทุกคนยังรู้สึกถึงการมีอำนาจทางความคิด เพื่อเป็นการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างผลงานของแต่ละศิลปิน กับผู้ชมให้ใกล้ชิดกันมากขึ้น อย่างที่ Tanya Madsen Mahon พยายามที่จะล้อเลียนกับโลกแห่งความเป็นจริง โดยการวาดภาพสีชอล์กลงบนพื้น เพื่อเล่นกับเรื่องราวที่เกิดขึ้นในสถานที่ต่างๆ ซึ่งเขาก็ได้พิมพ์โปสการ์ดแจก เพื่อเป็นการแบ่งปันความรู้สึกร่วมกัน
ร่างกายนั้นก็เป็นพื้นที่หนึ่งของการจับจอง และสร้างอัตลักษณ์ส่วนบุคคลล้อมรอบตั้งแต่หัวจรดเท้า ทั้งหมดนี้ การเดินทางของสารที่เกิดจากการรับรู้ภาพและภาษา ถูกแปรความเข้าใจด้วยการถ่ายทอดผ่านระบบสัมผัสของร่างกาย ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงร่างกายเข้าสู่ความคิดนามธรรม โดยการบอกเล่า และจินตนาการ คุณค่าของความสนุกแม้ว่าจะที่เริ่มต้นจากความว่างเปล่า และกำลังจะเลือนลางไปเป็นความว่างเปล่าอีกครั้งในที่สุด แต่มันก็เป็นช่วงเวลาที่ทำให้หยุดคิด และหลุดไปจากโลกแห่งความจริงที่เราอาจรู้สึกว่ากำลังจำใจเผชิญหน้าอย่างจำเจอยู่อย่างนี้
นิทรรศการ UNSPEAKING ENGAGEMENTS "จับใจ-ไร้คำ"
27 สิงหาคม - 26 กันยายน 2552
ณ หอศิลปวิทยนิทรรศน์ ชั้น 7 สถาบันวิทยบริการ (หอสมุดกลาง), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
โทร. 02-218-2965 แฟกซ์ 02-218-2907 อีเมล์: info.artcenterchula@gmail.com
เวลาทำการ: จันทร์ – ศุกร์ 9.00 – 19.00 น., เสาร์ 9.00 – 16.00 น. หยุดวันอาทิตย์และวันหยุดราชการ
Lanchester Gallery, School of Art and Design, Coventry University, Britain
1 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2553
FineArt Magazine 09/Oct.
by MANIPA JAYAWAN 
| |
|
